Groeien in vaardigheden en kennis, op school, het werk of in een hobby: willen we dat niet allemaal?

Als we echt konden kiezen, dan liefst wel zonder ongemak, moeite of pijn. Alleen, jammer genoeg ervaren we allemaal dat dat onmogelijk is. Groei gaat onvermijdelijk gepaard met pijn. Echt leren is zowieso (wat) oncomfortabel. Echt leren gebeurt namelijk buiten je comfortzone.

Kiezen voor groei

Sommige mensen gaan er gewoon voor en kiezen resoluut voor groei; ze lijken zich steeds te smijten in een of ander opwindend avontuur. Een avontuur kan voor iedereen iets anders zijn: fotografie, bespelen van een muziekinstrument, je toeleggen op je studies of favoriete sport, het maken van die éne reis,… . Wanneer we het iemand anders zien doen, zien we natuurlijk vooral dat opwindende kantje, dat gevoel van vitaliteit, van echt leven. Het ziet er enorm aantrekkelijk en gemakkelijk uit. Ze nemen de kans om zichzelf te ontwikkelen en dit geeft hun leven meer betekenis en zin. Dat op zich is enorm bevredigend. Wat we vaak uit het oog verliezen is dat mensen die dit pakketje omarmen, er ook de onvermijdelijke keerzijde bijnemen: ze kiezen ervoor om al het ongemak dat erbij hoort ook te omarmen. Mogelijk vinden ze het ongemak ook lastig, mogelijk willen ze er soms ook vanaf, maar ze nemen het er toch bij. Uren lang oefenen om jezelf te verbeteren en hierdoor andere leuke activiteiten afslaan, frustratie voelen omdat het allemaal niet onmiddellijk lukt en natuurlijk ook angst. Die angst kan divers zijn: angst om te falen, om afgewezen te worden, om grandioos op je bek te gaan en misschien ook om je spaarcenten of heel wat geïnvesteerde tijd te verliezen wanneer het je misschien toch niet (helemaal) lukt om je ergens in te bekwamen. Het hoort er bij … .

Kiezen voor de comfortzone

Die keerzijde van de medaille. Het schrikt iedereen wel eens af. Want ja: als mens hebben we nu eenmaal de neiging om pijn te proberen te vermijden. Daarom is het zo dat heel wat mensen wel willen groeien maar toch niet uit hun comfortzone komen. Of anders gezegd: ze kiezen er voor om niet te groeien. Ons verstand bedenkt honderden redenen om het risico niet te nemen: “Ik doe het morgen wel. Ik ben te moe vandaag.”, “Och ja, ik ben daar toch al te oud voor”, “Nu is niet het juiste moment in mijn leven, ik wacht beter tot …”, “Ik ga dat toch nooit kunnen, wat voor zin heeft het dan om al die moeite te doen?”, “O nee, wat als het niet lukt, dan lachen ze me uit. Ik doe het beter niet.” Als we vervolgens naar ons verstand luisteren, blijven we zonder het goed en wel door te hebben misschien wel jaren lang in die zetel liggen en roesten we volledig vast binnen die comfortzone. Eerst lijkt het kiezen voor die comfortzone dus misschien wel zoiets als kiezen voor een super comfortabele en gezellige zetel (met een fleece dekentje, lekker hapje en drankje erbij of een game controller, …). Als we echter dag in dag uit in diezelfde zetel blijven liggen, kan die geweldige comfortzone na verloop van tijd misschien wel eerder als een gouden kooi gaan aanvoelen. En na het verstrijken van nog meer tijd is zelfs dat gouden kleurtje waarschijnlijk ook helemaal verdwenen. Je koos initieel misschien voor het pakket van de comfortzone omdat je op die manier pijn en ongemak kon vermijden. Wel: het zal ondertussen waarschijnlijk al wel duidelijk zijn:  Ook het kiezen voor de comfortzone heeft een aanzienlijke keerzijde wanneer je eigenlijk graag wilt groeien. Eigenlijk kies je dan voor stagnatie, je ontwikkelt je niet verder. Het opwindende gevoel, het gevoel van echt leven, je kan het jammer genoeg niet voelen in je zeteltje. De kans op groei ontneem je jezelf dus. Komt er nog bij dat je ook in die gezellige zetel niet gespaard blijft van pijn en ongemak. Ook al wil je het net vermijden door in je comfortzone te blijven, ook hier word je geconfronteerd met allerlei soorten van pijn: verveling, angst om te falen, afgewezen te worden, op je bek te gaan, … Laten we spijt en gevoelens van schuld of tekortschieten ook niet vergeten. Ja, ook binnen je comfortzone zal er jammer genoeg pijn opduiken! 

De comfortzone: op het eerste gezicht lijkt het een erg aantrekkelijke plek. En je van tijd tot tijd je in je comfortzone begeven kan ook gewoon echt deugd doen. Meer nog: je batterijen opladen; het is gewoon essentieel dat we dit regelmatig doen. Maar wat wanneer we ons haast nooit nog uit die comfortzone begeven om angst of andere pijn te vermijden? Terwijl we eigenlijk zo graag zouden willen groeien? In dat geval is het misschien eerder een plek die ons van alle vitaliteit in ons leven berooft.  Indien je je als persoon verschuilt  in je comfortzone omdat je hoopt daar pijn te kunnen ontlopen, neem dan zeker eens even de tijd om af te wegen of dit voor jou ook werkelijk het geval is. Op korte termijn heb je mogelijk gelijk. En hoe zit het voor jou op lange termijn?

De keuze is aan ons.

Jammer genoeg kunnen we er niet voor kiezen om pijn uit de weg te gaan., zelfs niet wanneer we ervoor kiezen om continu in onze comfortzone te blijven. We kunnen wel kiezen voor welke pijn we gaan. Kiezen we voor groeipijn of kiezen we voor pijn die hoort bij stagnatie? Indien we opteren voor pijn die hoort bij groei, kiezen we ook voor de onzekerheid die erbij hoort. Kiezen we voor de pijn die hoort bij stagnatie? Dat kan ook. In dat geval kiezen we bovenop deze pijn ook voor de zekerheid dat we onszelf niet verder zullen ontwikkelen. Beide keuzes zijn OK. De context waarin je op een bepaald moment zit, speelt zeker mee een rol in wat we kiezen. Wees je er verder ook bewust van dat niet kiezen eigenlijk ook kiezen is. Gelukkig hoeft dit geen verhaal van alles of niets te zijn. Abraham Maslow verwoordde het als volgt: “In eender welk moment hebben we als persoon de keuze: een stap voorwaarts richting groei of een stap achterwaarts richting veiligheid”. We hoeven niet steeds vooruit te gaan indien we graag willen groeien. In eender welk moment kunnen we als persoon beslissen of we een stapje voorwaarts af achterwaarts zetten. We kiezen zelf ook hoe groot die stap is. Soms is een stapje achteruit richting veiligheid trouwens ook gewoon goed voor jezelf zorgen. En een stap achteruit zetten zegt niets over de richting van de stappen die hierna nog zullen volgen!

Binnen Praktijk Voluit helpen we kinderen en (jong)volwassenen die het gevoel hebben vast te zitten in hun comfortzone en graag willen leren hoe ze stapjes voorwaarts kunnen maken richting groei maar niet goed weten hoe dit aan te pakken. Neem gerust contact op met ons voor meer informatie of voor het vastleggen van een afspraak.

Deze blog is geïnspireerd op de inhoud van het boek “The confidence gap? From fear to freedom” van Russ Harris.

Pin It on Pinterest