Gisteren volgde ik in Gouda een erg interessante workshop over het verrijken van lessen in de kleuterklas. De gastspreekster was Minka Dumont. Minka volgde  de ECHA-opleiding in Nijmegen, geeft les aan hoogbegaafde kinderen in Amstelveen en ontwerpt al een hele tijd lesmateriaal voor deze doelgroep waaronder ook denksleutels voor kleuters.

De essentie van het verrijken van een les is in principe simpel: beperk voor de sterke leerlingen het aantal lagere orde denkopdrachten en voorzie in de plaats een aantal hogere orde denkopdrachten. De theorie van Bloom biedt leerkrachten een kader om hiermee aan de slag te gaan (meer info over de hogere orde denkvaardigheden en de taxonomie van Bloom vind je hier). Minka bedacht denksleutels voor kleuters om dit hogere orde denken te stimuleren. Ze liet zich inspireren door de denksleutels van Tony Ryan. Dit zijn sleutels met daarop een vraag of opdracht die kinderen aanzet tot het hogere orde denken. De sleutels van Tony Ryan zijn ook vertaald naar het Nederlands en kan je hier gratis downloaden. Minka ontwierp verschillende sleutels (of denkvragen en -opdrachten) die het analytische, kritische en creatieve denken of het ontwikkelen van onderzoeksvaardigheden bevordert. De verschillende sleutels werden vervolgens in één van deze vier categorieën onderverdeeld. Iedere categorie wordt vertegenwoordigd door een bepaalde figuur. Aapje Akos staat voor het creatieve denken, Saartje schildpad voor het analytische denken, Walter de wijze uil voor het kritisch denken en Professor Steen voor het onderzoeken en experimenteren. Op die manier wordt er ook een taal gecreëerd die je in de klas met je kleuters kan gebruiken. Ook staat er op iedere sleutel een bepaald symbool waardoor kleuters na verloop van tijd de sleutels beginnen te herkennen.

Hoe kan je deze sleutels nu in je klas inzetten? Eerst en vooral heeft ieder kind baat bij rijk onderwijs. Je hoeft het gebruik van deze sleutels dus zeker niet te beperken tot enkel de sterkere kleuters. Integendeel! Door alle leerlingen te betrekken kan je bijvoorbeeld tijdens het kringgesprek een opdracht met behulp van één van de denksleutels verzinnen. Aangezien je deze opdrachten zelf verzint, passen ze ook perfect binnen je thema. Verder zou je ook een sleutelhoek in je klas kunnen inrichten waar je een aantal opdrachten voorziet die gecreëerd zijn met één of meerdere denksleutels. Werkt je school met parallelklassen? Dan zou je wekelijks de groepen wat anders kunnen indelen. Eén dagdeel per week neemt één van de leerkrachten de sterkere leerlingen samen om ze extra uit te dagen met verrijkingsopdrachten terwijl de andere collega de zwakkere kleuters bijspijkert waar nodig.

In de workshop waren een aantal kleuterleidsters aanwezig die deze denksleutels al een tijdje inzetten in hun klas. Hun ervaring was dat de sleutels erg gemakkelijk in te zetten zijn. Je hebt even een aanpassingsperiode nodig om eraan te wennen om opdrachten te verzinnen met deze denksleutels maar eens je het in je vingers hebt, kost het nog weinig tijd en moeite. We namen zelf ook even de proef op de som. Gedurende 10 minuten werkten we in kleine groepjes aan het bedenken van opdrachten met behulp van deze sleutels. We kwamen samen een heel eind!

Denk je nu “Leuk, maar voor mij nog niet concreet genoeg. Ik zou wel eens wat voorbeelden hiervan willen zien.”? Minka stelt op haar website het thema “Planten” gratis ter beschikking. Dit thema is uitgewerkt met behulp van deze denksleutels. Er zijn ook nog andere thema’s voor kleuters ontwikkeld die je kan aankopen. Verder kan je de denksleutels samen met een handleiding bij haar bestellen. Veel succes!

Pin It on Pinterest